China Unlocked - waarom we China met eigen ogen moeten zien

In China hebben we iets gezien wat in Europa nog altijd te vaak wordt onderschat of ideologisch weggefilterd: de Chinese economie blijft verbazen en slaagt erin om de beste van twee werelden te combineren. Aan de ene kant is er een sterke, richtinggevende staat die snel beslissingen kan nemen, strategische sectoren kan ondersteunen en op lange termijn kan denken. Anderzijds is er een harde interne concurrentie tussen ondernemingen, met een sterke focus op efficiëntie, schaal en technologische vooruitgang. Dat model is niet perfect, maar het werkt. En precies daarom doen Europese en Vlaamse ondernemingen er goed aan hun aandacht veel sterker op het Oosten te richten. 

Wat we ter plaatse zagen, was geen economisch theater en evenmin propaganda. We moesten daarentegen vaststellen dat industriële ontwikkeling in China op een schaal en met een snelheid gebeurt die in Europa nauwelijks nog denkbaar is. Bedrijven als BYD, Xiaomi, Huawei, CATL, XPeng, DJI en UBTECH tonen niet alleen technologische ambitie, maar vooral het vermogen om innovatie snel om te zetten in industriële realiteit en kwaliteit. Dat is vandaag de echte maatstaf van economische kracht. Niet het aantal beleidsnota’s of intentieverklaringen, maar de capaciteit om ideeën, onderzoek en kapitaal te vertalen in producten, infrastructuur, productie en marktaandeel. 

Schaalbare industriële slagkracht

Net daar wringt het schoentje in Europa. Wij spreken graag over innovatie, duurzaamheid, digitalisering en strategische autonomie, maar slagen er te weinig in die doelstellingen ook om te zetten in schaalbare industriële slagkracht. China doet dat wel. Niet omdat het over een magische formule beschikt, maar omdat het strategische sturing combineert met een concurrentieel ecosysteem waarin bedrijven worden gedwongen om sterker, sneller en robuuster te worden. Een belangrijk inzicht van deze reis is dat Chinese steunmaatregelen niet louter dienen om zwakke spelers artificieel in leven te houden. Zo’n strategie zou trouwens niet vol te houden zijn. Wat men wel doet: de sterkste bedrijven nog sterker maken, desnoods door concurrentie te organiseren. Dat levert soms overcapaciteit en inefficiënties op, maar het creëert tegelijk ook een enorme dynamiek van selectie, schaalvergroting en leereffecten.

Dat zagen we bijvoorbeeld in de elektrische mobiliteit en batterijtechnologie. Waar Europa nog droomt van energietransitie, hebben Chinese spelers al een volledig ecosysteem uitgebouwd: van grondstoffen en batterijen tot software, voertuigproductie en digitale integratie. BYD illustreert hoe verticale integratie een structureel kosten- en snelheidsvoordeel oplevert. CATL bevestigt dan weer hoe centraal China staat in een de energietransitie. Xiaomi, WeRide en XPeng tonen hoe technologiebedrijven in recordtijd kunnen opschuiven naar industriële productie en hoe mobiliteit steeds meer een softwaregedreven platform wordt. Wat wij daar zagen, was geen toekomstmuziek. Het was operationele realiteit. 

Hetzelfde geldt voor robotica, automatisering en artificiële intelligentie. In Europa spreken we veel over productiviteitsverlies, vergrijzing en arbeidskrapte. In China wordt daarop al op grote schaal geanticipeerd. Het National Robot Innovation Center en UBTECH maken duidelijk dat robotisering er niet louter een technologisch experiment is, maar een structureel antwoord op economische én demografische uitdagingen. WeRide bewees dat autonome mobiliteit er niet langer in de testfase zit, maar al gereguleerd en commercieel wordt uitgerold. Dat soort observaties is belangrijk, omdat ze ons dwingen om onze eigen economische positie eerlijker in te schatten. 

Wie vandaag als Europese ondernemer, bestuurder of beleidsmaker zijn concurrentiepositie ernstig neemt, moet begrijpen hoe snel de economische zwaartekracht naar het Oosten verschuift.

Lessen voor Europa

Dat betekent niet dat Europa China moet kopiëren. Dat zou een misvatting zijn. De les van deze reis is niet dat wij Chinees moeten worden. De les is dat wij onszelf geen illusies meer mogen veroorloven. Wie vandaag als Europese ondernemer, bestuurder of beleidsmaker zijn concurrentiepositie ernstig neemt, moet begrijpen hoe snel de economische zwaartekracht naar het Oosten verschuift. In een multipolaire wereld is China niet zomaar een verre markt of een geopolitiek dossier. Het is een industriële, technologische en commerciële realiteit waarmee wij zullen moeten leven, concurreren en in veel gevallen ook samenwerken. 

Juist daarom is het discours van “de-risking” gevaarlijk wanneer het ontaardt in intellectuele luiheid of symbolische politiek. Natuurlijk moeten risico’s beheerd worden. Natuurlijk moeten Europa en Vlaanderen nadenken over weerbaarheid, strategische afhankelijkheden en technologische veiligheid. Maar wie economische relaties uitsluitend door een geopolitieke of morele bril bekijkt, loopt het risico de feitelijke dynamiek van de wereld te missen. De geschiedenis leert dat economische vervlechting afbouwen niet automatisch meer stabiliteit oplevert. Soms creëert het net nieuwe kwetsbaarheden. Ook daarom moeten we China niet van op afstand beoordelen, maar ter plaatse begrijpen. 

De belangrijkste conclusie van onze reis is dan ook eenvoudig: Europa en Vlaanderen moeten opnieuw leren kijken naar het Oosten — niet naïef, niet bewonderend, maar realistisch, nieuwsgierig en strategisch. Europese ondernemingen die relevant willen blijven, doen er goed aan China ernstig te nemen: als concurrent, als referentiepunt en, waar mogelijk, als partner. Niet omdat dat politiek comfortabel is, maar omdat de economische realiteit het vereist.Onderkant formulier

Agenda

Van zaterdag 10 tot zondag 18 oktober plant Etion een nieuwe China-reis met 12 bedrijfsbezoeken waaronder Alibaba, Ant Group en Leapmotor (in Beijing, Shanghai, Hangzhou). 

Op maandag 18 mei komt een delegatie van Chinese officials en ondernemingen naar Brussel. Ook dit biedt mogelijkheden tot het leggen van contacten.

Voor meer info contacteer geert.janssens@etion.be