Maarten Raemdonck
3 september 2026

Aquafin ontsluit rioolwarmte

De inhoud van het riool heeft namelijk een hogere temperatuur omdat ook warm water uit douches, wasmachines en vaatwassers erdoor loopt. Aquafin, dat in Vlaanderen het huishoudelijk afvalwater zuivert, is de grote promotor van deze nieuwe duurzame energievorm. Het had al eerder zijn eigen kantoor in Aartselaar op die manier onder handen genomen. Ook het zwembad en het sportcomplex van Sint-Niklaas worden verwarmd met riothermie.

Warmtewisselaar in de rioolbuis

Aquafin plaatst daarvoor inox warmtewisselaars in de buizen. Het gaat om metalen schelpen van enkele millimeters dikte waarbinnen een geleidervloeistof kan stromen. De vloeistof in de warmtewisselaar neemt de temperatuur op van het rioolwater. In Mechelen ligt zo 150 meter aan warmtewisselaars in het riool.

We leveren met riothermie al zo’n 1 GW aan warmtevermogen

“Dit is een standaard technologie die bijvoorbeeld ook in geothermische projecten gangbaar is. We wisten dat het systeem goed kon werken door eerdere projecten in Nederland en Duitsland. Maar in België hebben we dat voor het eerst toegepast op onze eigen kantoren in Aartselaar, om voor Belgische geïnteresseerden te kunnen aantonen dat het idee echt werkt”, zegt Maarten Raemdonck, Head Of Innovation & New Business bij Aquafin.

Bij de opname van de warmte is het belangrijk om het rioolwater niet té veel af te koelen voor de goede werking van het achterliggende zuiveringsproces. Daarin zitten bacteriën die noodzakelijk zijn om het afval af te breken en die hebben een minimale temperatuur nodig om goed te werken. “Het komt erop neer dat we in riolen de temperatuur maximaal met 3° Celsius verlagen. We hebben ook toekomstplannen met onze zuiveringsinstallaties. Daar kan het temperatuurverschil wel oplopen tot 7°”, aldus Maarten Raemdonck.

Samenwerking met andere partijen

Op het technisch vlak vormen dergelijke projecten geen grote uitdaging meer. Het komt er wel op aan om de potentiële afnemers te overtuigen van de betrouwbaarheid van de leveringen op lange termijn. Daarbij komt dat er vaak meerdere partijen betrokken zijn bij het project. In Mechelen gaat het bijvoorbeeld om drie verschillende verenigingen van mede-eigenaars van die woonblokken.

Een belangrijke speler daarbij is de energy service company of esco die optreedt als tussenpersoon en ervoor zorgt dat de energie ook bij de eindgebruiker terechtkomt. Zo’n esco is de eigenaar van de technische installaties (met een warmtepomp) en moet ervoor zorgen dat de investering ook kan worden terugverdiend. Daarvoor rekent het dan de energie aan in de vorm van een abonnementsformule. Dat biedt het voordeel dat eindgebruikers niet zelf moeten investeren in die installaties.

Lees het volledige artikel in het juninummer van Ondernemen

milieu
duurzaamheid
energie
technologie
nieuwe technologie

Auteur