Actieve hoop als motor voor een regeneratieve economie

De toekomst wordt vaak in sombere tinten geschetst. “Dat werkt verlammend”, zegt toekomststrateeg Lien De Ruyck. “Actieve hoop — het geloof dat je verschil kunt maken — wint terrein. Ook in het bedrijfsleven, waar een regeneratieve economie de blik verlegt van winst naar herstel.”

Volgens Lien De Ruyck bestaat dé toekomst niet. Hoe we ernaar kijken, bepaalt in grote mate wat we creëren. “Doemscenario’s bedenken is voor mensen van nature makkelijker dan hoopvolle alternatieven. Die evolutionaire reflex — ons voorbereiden op gevaar — kan vandaag een rem zijn op noodzakelijke vooruitgang. Wie alleen maar apocalyptische beelden ziet, verliest de kracht om actie te ondernemen.”

Daarom pleit ze voor actieve hoop. “Geen naïef optimisme, maar een bewuste keuze om te blijven werken aan positieve verandering. Alternatieve toekomstbeelden stimuleren acties.” Het Three Horizons-model helpt bedrijven om breder te kijken. “Naast acties op de korte termijn, hebben we ook inspirerende toekomstvisies nodig en transitieverhalen die tonen hoe we daar stap voor stap geraken.”

Vier scenario’s voor de toekomst

Hoe die toekomst eruitziet, hangt volgens De Ruyck af van hoe we omgaan met de gezondheid van planeet en samenleving. Een denkoefening met die twee assen levert vier scenario’s op.

“Als beide achteruitgaan, belanden we in de ‘Extinction Express’, met escalerende klimaatverandering en afbrokkelende sociale systemen. In het ‘Humans Inc.’-model floreert de mens op de korte termijn ten koste van de natuur. Technologie en groei domineren, maar zonder duurzaam perspectief.” In het ‘Greentocracy’-scenario herstelt de planeet, maar onder een autoritair regime. “Denk aan een ecologische dictatuur waar duurzaamheid boven de mensenrechten staat. Series zoals Arcadia verkennen dit scenario.” Het meest hoopgevend is het ‘Post-Antropoceen’: mens en natuur bloeien, regeneratie staat centraal. “Hier streven we niet naar ‘minder schade’ of ‘net zero’, maar naar positieve impact en levend systeemdenken.”

Een laagdrempelige techniek is de toekomststoel: zet letterlijk een extra stoel in de vergaderzaal voor de toekomstige generatie

Vijf principes van regeneratie

Veel organisaties mikken vandaag op duurzaamheid, op het beperken van schade. Onderzoek toont aan dat dit niet volstaat, stelt De Ruyck. “De echte omslag vraagt regeneratief denken. Regeneratieve bedrijven herstellen systemen en creëren waarde voor álle leven. Ook de natuur en andere soorten krijgen een stem.” Vijf principes helpen bedrijven om die omslag te maken.

Lees het volledige artikel in het juninummer van Ondernemen.